Kỹ thuật phòng ngừa và trị bệnh cho thủy hải sản bạn cần biết

Kỹ thuật phòng ngừa và trị bệnh cho thủy hải sản bạn cần biết
7 phút, 53 giây để đọc.

Bệnh đốm trắng (WSSD) là bệnh đầu tiên được phát hiện vào năm 1990-1991. Bệnh xảy ra ở Đông Bắc Á (Đài Loan, Hồng Kông, Hàn Quốc, Nhật Bản) sau đó lan sang các nước châu Á – Thái Bình Dương.

Bệnh đốm trắng

Căn bệnh này xuất hiện lần đầu ở Tây bán cầu vào năm 1995, do châu Mỹ nhập khẩu tôm sú châu Á với mục đích nghiên cứu (những con tôm này có thể mang mầm bệnh).Bệnh có thể lây truyền theo chiều dọc tức là virus đốm trắng (WSSV) từ bố mẹ truyền sang tôm con.

Hoặc bệnh lây truyền theo chiều ngang tức là WSSV lây lan trực tiếp từ nước qua các vết thương tổn hay niêm mạc ống tiêu hóa. Tôm bố mẹ ăn giáp xác nhỏ có mang WSSV.

Kỹ thuật phòng ngừa và trị bệnh cho thủy hải sản bạn cần biết

Tôm có tập tính ăn đồng loại nên chúng có thể ăn các con tôm bệnh. Virus trong môi trường nước có thể lây trực tiếp cho tôm thẻ qua các tế bào biểu mô che phủ trên mang. Con bị nhiễm lây sang con chưa bị nhiễm khi nuôi chúng trong cùng ao.

Ở Việt Nam, bệnh bùng phát lần đầu ở các tỉnh miền Nam và một số tỉnh miền Trung vào những năm 1994-1995.

Diễn biến dịch bệnh trên tôm nước lợ vẫn phức tạp; nguyên nhân không phải do bệnh mới. Chính cơ chế quản lí, giám sát dịch bệnh, quy hoạch SX… là điều khiến dịch chưa thể kiểm soát….

Dịch bệnh chưa kiểm soát

Trước tình hình dịch bệnh trên tôm nước lợ; đặc biệt bệnh đốm trắng và hoại tử gan tụy đang có xu hướng phức tạp trong năm 2014, hôm qua (10/12), Bộ NN-PTNT đã tổ chức hội thảo cùng các nhà quản lí; nhà khoa học tìm nguyên nhân và giải pháp kiểm soát.

Theo thống kê của Cục Thú y, tổng diện tích tôm bị bệnh trên cả nước tính đến tháng 12/2014 lên tới khoảng 22.600 ha, chiếm 3,33% tổng diện tích thả nuôi cả nước, trong đó nặng nhất là tôm sú với gần 60% diện tích bị bệnh.

Kỹ thuật phòng ngừa và trị bệnh cho thủy hải sản bạn cần biết

Đặc biệt, bệnh đốm trắng có chiều hướng phức tạp hơn, với diện tích bị bệnh tăng gấp 1,85 lần so với cùng kỳ năm 2013, gấp 2,6 lần năm 2012. Nên việc áp dụng kỹ thuật thủy sản trên tôm rất cần thiết.

Đến nay, cả nước đã có 3 tỉnh công bố dịch bệnh tôm là Sóc Trăng, Nghệ An và Quảng Ninh, trong đó riêng Sóc Trăng chiếm trên 48% diện tích bị bệnh đốm trắng cả nước, tiếp đến là Cà Mau, Trà Vinh. Cục Thú y cho biết nguy cơ dịch bệnh trên tôm đang rất cao, cụ thể có 92/100 xã ở 4 tỉnh điều tra (gồm Thái Bình, Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau) tôm có nguy cơ bị bệnh.

Nguyên nhân

Về nguyên nhân của bệnh đốm trắng, đánh giá của các nhà khoa học tại hội thảo cho thấy, đến nay, virus WSSV (White Spot Syndrome Virus) vẫn là thủ phạm chính.

Cơ chế lây truyền bệnh đốm trắng rất đa dạng như lây từ tôm bố mẹ, từ môi trường, nguồn thức ăn (một số loài nhuyễn thể, giáp xác là thức ăn của tôm, tôm có cơ chế tự ăn nhau nên lây từ con mắc bệnh sang tôm khỏe)…

Kỹ thuật phòng ngừa và trị bệnh cho thủy hải sản bạn cần biết

Trong khi đó, theo nhóm nghiên cứu của TS Đặng Thị Lụa (Viện Nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản I); hiện có tới 78 loài giáp xác 10 chân là ký chủ mang mầm bệnh, kể cả tôm sú ngoài biển.

Virus WSSV cũng có thể sống trong môi trường nước biển 30 ngày sau khi rời ký chủ; và gây bệnh cho tôm. Điều này lí giải vì sao diện tích tôm sú bị bệnh đốm trắng thời gian qua tăng mạnh; do nguồn giống tôm sú hiện nay chưa được quản lí chặt chẽ.

Triệu chứng bệnh:

Bệnh xảy ra trong giai đoạn tôm thương phẩm sau 2 tháng trở lên. Tuy nhiên, bệnh có thể xuất hiện sớm hơn từ vài 3 tuần đến 1 tháng. Vì kích thước tôm nhỏ nên đôi khi không thấy đốm trắng mà chỉ thấy đỏ thân, hay đôi khi độc lực của virus rất mạnh, chưa thấy đốm trắng tôm đã chết.

Khi tôm bị bệnh, quan sát chúng ta thấy tôm giảm ăn đột ngột (đối với tôm thẻ chân trắng hay ăn nhiều hơn trước khi giảm ăn). Tôm lờ đờ, tấp vào bờ và chết, cơ thịt hơi đục. Đốm trắng xuất hiện ở giáp đầu ngực, đốt bụng cuối trước và lan khắp cơ thể. Đốm trắng nằm trong vỏ kitin. Bệnh thường xuất hiện lúc trời lạnh.

Đối với bệnh hoại tử gan tụy (AHPNS); kết quả từ nhiều nghiên cứu thời gian qua đều cho thấy vi khuẩn Vibrio; phổ biến là các loài như V.Parahaemolyticus; V.Harveyi; V.Vulnificus; V.Ordallii là thủ phạm có liên quan đến hội chứng tôm chết sớm.

Kỹ thuật phòng ngừa và trị bệnh cho thủy hải sản bạn cần biết

Để khống chế các loại vi khuẩn này; thời gian qua các trại SX tôm đã dùng nhiều kháng sinh như Tetracyline, Oxytetraxyline, Rifamycine…; hóa chất như Iodin, KMnO4; các chế phẩm sinh học gồm 7 loại được dùng phổ biến như ET800, Men Doray, Men Biotec A, ZP-25… nhằm xử lí ao nuôi.

Tỉ lệ các trại SX giống tôm ở miền Trung sử dụng kháng sinh; và hóa chất hiện có nơi lên đến 90%.Qua thử nghiệm, Tổng cục Thủy sản cho biết đã xác định được một số chất như Chrorine; TCCA… có tác dụng tiêu diệt rất tốt các vi khuẩn gây bệnh hoại tử gan tụy.

Hóa chất được sử dụng

Tuy nhiên, hàng loạt hóa chất được các DN phân phối; và quảng cáo cho các cơ sở SX tôm có thể diệt được vi khuẩn gây bệnh; nhưng thực tế lại không hiệu quả như khuyến cáo; đơn cử như Iodine, Max 80, Guardo…

“Ngay cả Chlorine, mặc dù giá rất đắt nhưng cũng có lúc xử lí được vi khuẩn; có lúc không, còn lại rất nhiều sản phẩm xử lí môi trường ao tôm; kể cả hóa chất diệt giáp xác phòng bệnh đốm trắng hiện nay không hiệu quả; dân mua về dùng nhưng không xử lí được.

Kỹ thuật phòng ngừa và trị bệnh cho thủy hải sản bạn cần biết

“Ngành trồng trọt hiện nay đã làm khá tốt việc quy hoạch; dồn điền đổi thửa, làm cánh đồng mẫu lớn, còn thủy sản thì ao nhà ai nhà ấy nuôi. Nhà này xả nước ra, nhà kia lại lấy làm nước vào; như thế sẽ chẳng bao giờ có thể quản lí được dịch” – (TS Nguyễn Hữu Dũng).

Nguy hiểm là họ cũng chẳng thể biết hiệu quả thực sự tới đâu. Vì vậy chất lượng nhiều loại hóa chất do các DN cung cấp cho người nuôi tôm cần phải rà soát xem lại” – ông Phạm Anh Tuấn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản cho biết.

Kỹ thuật phòng chống

Về công tác phòng chống dịch bệnh tôm thời gian qua; TS Nguyễn Hữu Dũng (trường ĐH Nha Trang) cho rằng: đốm trắng trên tôm thực ra đã xuất hiện từ vài chục năm qua; nguyên nhân, cơ chế lây truyền… đã được xác định rõ từ lâu.

Vì vậy hiện nay, không nhất thiết phải tốn kém đầu tư đề tài; dự án cho nghiên cứu cơ bản về bệnh này nữa. Thay vào đó, vấn đề cần giải quyết vẫn là công tác quản lí dịch bệnh; tuyên truyền kỹ thuật ra sao mà thôi.

Theo ông Dũng, quy trình, giải pháp quản lí dịch tôm đã có rất đầy đủ; chi tiết, nhưng người nuôi gần như chưa tiếp cận được bao nhiêu; mà nguyên nhân có phần từ sự yếu kém của hệ thống khuyến nông – khuyến ngư và các địa phương.

“Vấn đề không phải là đi xác định nguyên nhân gây bệnh nữa; mà cần chấn chỉnh lại công tác quản lí, đặc biệt khâu kiểm dịch. Thú y đi lấy mẫu tôm giống kiểm dịch; nhưng liệu lô tôm giống khi DN xuất bán cho người nuôi có chất lượng đúng như đã kiểm dịch không thì phải xem lại.

Kỹ thuật phòng ngừa và trị bệnh cho thủy hải sản bạn cần biết

Thống kê kiểm soát

Nên chăng thay vì đầu tư tốn kém cho hệ thống kiểm dịch của ngành thú y; phải chuyển sang cơ chế hỗ trợ để người nuôi tôm tự kiểm dịch, tự bảo vệ mình?”. Tại hội thảo hôm qua, nhóm nghiên cứu một dự án điều tra dịch tễ bệnh tôm của Cục Thú y cũng thừa nhận:

Việc nắm bắt, thống kê, báo cáo tình hình dịch trên tôm của chính quyền; và ngành thú y các địa phương hiện nay rất chậm trễ; thường thì khi ổ dịch đã nổ ra từ 1 đến 3 tháng; các cơ quan thú y cấp trên mới nắm được sự việc.

Điều này không những khiến con số thống kê theo dõi diễn biến dịch rất không chính xác; vừa không thể xác định được nguyên nhân của bệnh; bởi khi cơ quan chức năng đi kiểm tra thì đã không còn mẫu…

Tham khảo thêm nhiều kỹ thuật nuôi trồng mới hơn tại JIA.

Nguồn: vuonsinhthaitrungviet.com

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Phương Pháp Trồng Trọt

đậu tương

Học hỏi cách ủ phân đậu tương để bón cho cây trồng

Phân hóa học sử dụng trong một thời gian dài, sẽ làm cho đất trở nên thoái hóa, chai cứng …
Xem Chi Tiết
khoai lang

Hướng dẫn cách sử dụng chế phẩm sinh học A4 cho khoai lang

Khoai lang nếu trồng đúng kỹ thuật, cách bón phân và chăm sóc hợp lý sẽ đạt được năng suất …
Xem Chi Tiết
mít

Tìm hiểu cách sử dụng phân bón lá sinh học cho cây mít

Mít là loại cây dễ tính được trồng nhiều nơi. Nếu trồng đại trà thì phải tuân thủ theo quy …
Xem Chi Tiết
dưa hấu

Chia sẻ phương pháp phòng ngừa bọ trĩ gây hại dưa hấu

Bọ trĩ là một căn bệnh rất nguy hiểm và phổ biến với nhà nông. Chúng thường xâm hại lúa, …
Xem Chi Tiết
cà chua

Làm thế nào để trồng và chăm sóc cây cà chua tạo nên năng suất cao?

Cây cà chua có tên khoa học: Lycopersicum esculentum Miller, có nhiều giá trị dinh dưỡng, dễ chế biến, tùy …
Xem Chi Tiết
chanh

Khám phá phương pháp phòng trị nhện đỏ gây hại đến cây chanh

Cây chanh là một trong những loại cây ăn quả truyền thống của người dân Việt Nam. Nó là một …
Xem Chi Tiết

Nuôi Thủy Sản

Phương pháp phòng và trị bệnh đục cơ

Các nguyên nhân và cách phòng bệnh đục cơ ở tôm sú

Bệnh đục cơ là một bệnh phát triển dựa trên mật độ tôm cao trong ao và độ mặn ao …
Xem Chi Tiết
Những triệu chứng ăn mòn xuất hiện

Biện pháp trị và phòng bệnh vỏ tôm bị mòn kitin

Bệnh vỏ tôm bị mòn kitin là bệnh do vi khuẩn. Nó có thể làm hỏng vỏ tôm,Vỏ mềm và …
Xem Chi Tiết
Nguyên nhân dẫn đến bệnh cong thân

Phòng trị bệnh cong thân xuất hiện ở tôm

Bệnh cong thân tôm thường xuất hiện ở lứa tuổi 20 – 30 ngày ở những ao nghèo dinh dưỡng, …
Xem Chi Tiết
Những triệu chứng của bệnh

Phòng chống bệnh hoại tử cục bộ ở tôm bà con nên nắm rõ

Trong số các bệnh thường gặp ở tôm, bệnh hoại tử là bệnh thường gặp ở tôm và là bệnh …
Xem Chi Tiết

Bệnh mềm vỏ ở tôm và các biện pháp phòng tránh

Bệnh phù thũng hay còn gọi là mềm vỏ ở tôm thường biểu hiện bằng các triệu chứng sau: vỏ …
Xem Chi Tiết
Sức khỏe cá phải đảm bảo được theo dõi

Những quy trình phòng trị bệnh cá rô phi nuôi lồng, bè tại hồ Sơn La

Một số bệnh như chảy máu, bệnh viêm đường ruột, nấm da và bệnh trùng bánh xe thường được tìm …
Xem Chi Tiết

Kỹ Thuật Chăn Nuôi

Bật mí ứng dụng tinh dầu oregano trong chăn nuôi gia cầm, gia súc hiệu quả

Bật mí ứng dụng tinh dầu oregano trong chăn nuôi gia cầm, gia súc hiệu quả

Các sản phẩm tinh dầu có nguồn gốc từ thiên nhiên luôn được mọi người thích sử dụng cho chăn …
Xem Chi Tiết
Cách nhận biết gia cầm bị thiếu vitamin và biện pháp khắc phục

Cách nhận biết gia cầm bị thiếu vitamin, khoáng chất và biện pháp khắc phục

Khi gà thiếu vitamin và khoáng chất không dẫn đến hậu quả ngay lập tức hay gây chết đột ngột, …
Xem Chi Tiết
Làm thế nào để bổ sung vitamin cho gia cầm trong mùa nắng nóng?

Làm thế nào để bổ sung vitamin cho gia cầm trong mùa nắng nóng?

Bổ sung Vitamin A, E vào khẩu phần ăn cho gia cầm trong môi trường nắng nóng mùa hè có …
Xem Chi Tiết
Acid hữu cơ là gì? Những lưu ý khi bổ sung vào thức ăn của gia cầm

Acid hữu cơ là gì? Những lưu ý khi bổ sung vào thức ăn của gia cầm

Acid hữu cơ và muối của chúng được sử dụng như là chất phụ gia trong thức ăn dùng cho …
Xem Chi Tiết
Những vai trò của vitamin A đối với gia cầm và cách bổ sung hiệu quả

Vai trò của vitamin A đối với gia cầm và cách bổ sung hiệu quả

Vitamin là 1 hợp chất hữu cơ mà gia cầm chỉ cần 1 lượng rất ít để cơ thể hoạt …
Xem Chi Tiết
Phương pháp hạn chế kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm, gia súc

Phương pháp hạn chế kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm, gia súc

Trong ngành chăn nuôi hiện nay, kháng sinh được dùng để phòng và trị bệnh, đồng thời được dùng như …
Xem Chi Tiết